Lodówka za blisko ściany może mieć ograniczoną możliwość odprowadzania ciepła, przez co agregat pracuje dłużej, urządzenie staje się wyraźnie cieplejsze, a normalne odgłosy sprężarki i wentylatorów są słyszalne częściej. Jak informuje redakcja mieleexperience.pl, powołując się na oficjalne materiały producentów, nie istnieje jeden uniwersalny odstęp odpowiedni dla każdej lodówki. Decydują konstrukcja konkretnego modelu, położenie skraplacza i wymagania zapisane w instrukcji obsługi.
Samsung w części swoich zaleceń podaje minimum 1 cala, czyli około 2,5 cm, między tylną częścią lodówki a ścianą. W innych materiałach producent rekomenduje po 5 cm z tyłu i po bokach oraz 10 cm nad urządzeniem. Beko wskazuje co najmniej 5 cm wolnej przestrzeni po bokach, u góry i z tyłu. Jednocześnie specyfikacje niektórych modeli Electrolux przewidują tylko 10 mm albo nawet konstrukcyjnie dopuszczają ustawienie bez dodatkowego odstępu. Oznacza to, że prawidłową wartość trzeba sprawdzać dla konkretnego numeru modelu, a nie ustalać na podstawie ogólnej porady znalezionej w internecie.
Dlaczego lodówka musi oddawać ciepło
Lodówka nie „produkuje zimna” w zamkniętej obudowie. Układ chłodniczy odbiera ciepło z komory przechowywania żywności, a następnie przekazuje je do otoczenia przez skraplacz. W starszych i części współczesnych urządzeń skraplacz ma postać widocznej kratownicy z tyłu. W innych modelach przewody odprowadzające ciepło są ukryte w ścianach bocznych albo w dolnej części obudowy.
Miele wyjaśnia w instrukcjach instalacji, że powietrze za urządzeniem nagrzewa się, dlatego trzeba zapewnić odpowiednią przestrzeń wentylacyjną. Beko również wskazuje, że skraplacz odpowiada za oddawanie do otoczenia ciepła wytwarzanego podczas pracy urządzenia.
„Air at the back of the refrigeration appliance gets warm” — wskazuje Miele w instrukcji chłodziarko-zamrażarki.
Jeżeli obudowa niemal dotyka ściany, a producent przewidział przepływ powietrza z tyłu, ogrzane powietrze nie jest sprawnie zastępowane chłodniejszym. Temperatura wokół skraplacza rośnie, a wymiana ciepła staje się mniej efektywna.
Sprężarka musi wtedy dłużej utrzymywać obieg czynnika chłodniczego, aby wewnątrz urządzenia pozostała zadana temperatura.
Nie oznacza to jednak, że każda ciepła ścianka lodówki świadczy o usterce. W modelach z przewodami skraplacza umieszczonymi w bokach obudowy nagrzewanie ścian może być elementem normalnej pracy. Niepokojące jest przede wszystkim połączenie kilku objawów: bardzo małego odstępu, długiej pracy sprężarki, wyraźnego wzrostu temperatury obudowy i problemów z utrzymaniem chłodu.
Brak wentylacji może wydłużyć pracę sprężarki
Samsung podaje, że przestrzeń wentylacyjna pozwala chłodnemu powietrzu docierać do urządzenia i odbierać ciepło odpadowe. Producent zaznacza również, że przy niedostatecznej przestrzeni lodówka może pracować dłużej, aby utrzymać właściwą temperaturę. Dłuższy cykl pracy oznacza większą liczbę godzin działania sprężarki i wentylatorów.
„If there isn’t adequate space around your fridge, you may find that it is running for longer” — informuje Samsung.
To właśnie czas pracy, a nie samo chwilowe uruchomienie agregatu, ma największe znaczenie dla poboru energii. Lodówka w normalnych warunkach włącza i wyłącza sprężarkę zależnie od temperatury wewnątrz, temperatury pomieszczenia, częstotliwości otwierania drzwi oraz ilości umieszczonych produktów.
Gdy odprowadzanie ciepła jest utrudnione, okresy działania mogą się wydłużać. W modelach inwerterowych sprężarka może natomiast przez dłuższy czas działać z regulowaną prędkością zamiast całkowicie się wyłączać. Z tego powodu użytkownik nie zawsze zauważy prosty schemat częstego włączania i wyłączania.
Na rzeczywisty pobór energii wpływają także:
- temperatura otoczenia i bliskość piekarnika, grzejnika albo nasłonecznionego okna;
- ustawiona temperatura chłodziarki i zamrażarki;
- nieszczelna lub zabrudzona uszczelka drzwi;
- częste otwieranie urządzenia;
- wstawianie ciepłych potraw;
- warstwa kurzu na dostępnym skraplaczu;
- ilość wolnej przestrzeni wokół urządzenia.
Electrolux zaleca umieszczanie lodówki z dala od grzejników i piekarnika, wskazując to jako sposób ograniczenia poboru energii.
Zużycie prądu przez lodówkę nie wzrasta więc wyłącznie z jednego powodu. Za mały odstęp może być istotnym czynnikiem, ale powinien być oceniany razem z temperaturą pomieszczenia, stanem uszczelek, czystością skraplacza i sposobem użytkowania sprzętu.
Dlaczego lodówka ustawiona przy ścianie może być głośniejsza
Odgłosy chłodziarki pochodzą przede wszystkim ze sprężarki, wentylatorów, przepływu czynnika chłodniczego, automatycznego odszraniania i pracy elementów układu doprowadzania wody. Część dźwięków jest prawidłowa, nawet gdy wcześniej nie zwracała uwagi użytkownika.
Problem może pojawić się, gdy obudowa, przewody albo tylne elementy znajdują się tak blisko ściany, że drgania przenoszą się na twardą powierzchnię. Ściana, szafka lub blat mogą wtedy działać jak rezonator i wzmacniać buczenie. Dźwięk bywa szczególnie wyraźny w nocy, gdy w mieszkaniu nie pracują inne urządzenia.
Samsung zaleca w przypadku części odgłosów nieznaczne przestawienie lodówki i pozostawienie przestrzeni wokół jej boków, góry i tylnej części. Producent podaje, że taka korekta położenia może ograniczyć słyszalne szumy związane z pracą wentylatorów.
„Slightly repositioning the fridge […] can sometimes reduce this noise” — podaje Samsung w instrukcji dotyczącej odgłosów lodówki.
Hałas może wynikać jednocześnie z niedostatecznej wentylacji oraz mechanicznego stykania się obudowy ze ścianą lub meblami.
Znaczenie ma również wypoziomowanie. Samsung wskazuje, że prawidłowe ustawienie poziomu pomaga ograniczyć hałas i wspiera efektywną pracę urządzenia. Lodówka nie powinna się kołysać, a wszystkie punkty podparcia muszą stabilnie opierać się na podłodze.
Jeżeli przednia część jest ustawiona niezgodnie z instrukcją, drzwi mogą nie domykać się samoczynnie albo uszczelka może nierównomiernie przylegać. Wówczas do komory stale dostaje się cieplejsze i wilgotniejsze powietrze, a urządzenie musi częściej obniżać temperaturę.
Jaki odstęp lodówki od ściany jest prawidłowy
Odstęp lodówki od ściany należy ustalić na podstawie instrukcji przypisanej do dokładnego modelu. Różnice między urządzeniami są zbyt duże, aby bezpiecznie stosować jedną wartość.
Oficjalne materiały pokazują skalę tych różnic:
- Samsung w kanadyjskiej instrukcji ogólnej wskazuje minimum 1 cal, czyli około 2,5 cm, z tyłu urządzenia;
- Samsung w materiałach dla innych rynków podaje 5 cm po bokach i z tyłu oraz 10 cm nad lodówką;
- Beko zaleca co najmniej 5 cm wolnej przestrzeni po bokach, z tyłu i u góry;
- wybrane wolnostojące chłodziarki Electrolux mają w specyfikacji wymaganą odległość od ściany wynoszącą 10 mm;
- w niektórych konstrukcjach Electrolux specyfikacja wskazuje 0 mm wymaganej odległości, co wynika z budowy konkretnego urządzenia.
Te dane nie są sprzeczne. Dotyczą różnych konstrukcji i sposobów odprowadzania ciepła. Lodówka zaprojektowana do ustawienia blisko ściany może mieć inne kanały wentylacyjne niż klasyczny model z odkrytym skraplaczem.
Nie należy również mylić odstępu tylnej ściany z przestrzenią potrzebną do otwierania drzwi. Nawet gdy urządzenie może stać blisko ściany z tyłu, po bokach może wymagać miejsca umożliwiającego pełne otwarcie drzwi i wysunięcie szuflad.
Bosch zwraca uwagę, że przy lodówkach wolnostojących niewielka przestrzeń między tyłem urządzenia a ścianą umożliwia cyrkulację powietrza. W przypadku zabudowy konieczne jest natomiast precyzyjne uwzględnienie przewidzianych kanałów wentylacyjnych.
Lodówka wolnostojąca i lodówka do zabudowy wymagają innego podejścia
W urządzeniu wolnostojącym powietrze może przepływać za obudową, nad nią albo wzdłuż boków. Dokładny kierunek zależy od konstrukcji. Nie wolno zasłaniać kratek, otworów ani przestrzeni, które producent oznaczył jako kanały wentylacyjne.
Lodówka do zabudowy pracuje we wnęce meblowej, ale nie oznacza to, że nie potrzebuje wentylacji. Meble muszą mieć otwory wlotowe i wylotowe o powierzchni określonej w instrukcji. Najczęściej chłodniejsze powietrze dostaje się pod urządzenie, a ogrzane wydostaje się w górnej części zabudowy.
Dosunięcie mebla do ściany, zakrycie kratki cokołowej albo zabudowanie górnego wylotu może zaburzyć cały przewidziany obieg.
W takim przypadku samo odsunięcie drzwi lodówki od ściany nie rozwiąże problemu. Trzeba sprawdzić konstrukcję wnęki, cokół, górny otwór wentylacyjny oraz zgodność wymiarów mebla z dokumentacją instalacyjną.
Miele w instrukcjach montażu wymaga instalowania urządzenia w suchym pomieszczeniu z odpowiednią wentylacją oraz zachowania wskazanych przestrzeni instalacyjnych.
Jak sprawdzić, czy problemem jest ustawienie lodówki
Najpierw należy znaleźć tabliczkę znamionową i dokładny numer modelu. Następnie trzeba pobrać instrukcję ze strony producenta i odszukać rozdział dotyczący instalacji, wentylacji lub wymiarów montażowych.
Kontrolę można przeprowadzić bez demontażu urządzenia:
- Zmierzyć najmniejszą odległość między obudową a ścianą.
- Sprawdzić, czy przewód zasilający, wąż wodny lub element dystansowy nie są ściśnięte.
- Upewnić się, że lodówka nie dotyka ściany, blatu ani bocznej szafki.
- Skontrolować stabilność urządzenia i ustawienie nóżek.
- Sprawdzić, czy kratki wentylacyjne nie są zakryte.
- Oczyścić dostępny skraplacz zgodnie z instrukcją.
- Ocenić, czy drzwi domykają się bez dociskania.
- Obserwować, czy po korekcie położenia zmienia się częstotliwość hałasu.
Przed przesuwaniem lodówki trzeba zabezpieczyć podłogę i uważać na przewód elektryczny oraz ewentualne przyłącze wody. Urządzenia nie należy wyciągać gwałtownie ani przechylać bez sprawdzenia zaleceń producenta.
Po odsunięciu sprzętu efekt nie zawsze będzie natychmiastowy. Układ chłodniczy potrzebuje czasu na ustabilizowanie temperatury, zwłaszcza gdy drzwi były długo otwarte. Nie należy w tym czasie wielokrotnie zmieniać ustawień termostatu.
Kiedy sam odstęp nie rozwiąże problemu
Jeżeli głośna praca lodówki utrzymuje się mimo właściwego odstępu i wypoziomowania, przyczyną może być luźny element, wentylator ocierający o lód, zabrudzony skraplacz, nierówna podłoga albo nieprawidłowa praca sprężarki.
Sygnałem wymagającym sprawdzenia są także:
- brak możliwości utrzymania ustawionej temperatury;
- nieprzerwana praca po ustabilizowaniu warunków;
- powtarzające się stukanie lub metaliczne tarcie;
- zapach przegrzanej izolacji;
- nadmiernie gorąca wtyczka albo gniazdo;
- wyłączanie zabezpieczeń instalacji elektrycznej;
- wyciek wody niezwiązany z rozlanym płynem.
W takiej sytuacji nie należy demontować osłon układu chłodniczego ani ingerować w sprężarkę. Dalszą diagnostykę powinien przeprowadzić autoryzowany serwis wskazany przez producenta.
Prawidłowa wentylacja lodówki zaczyna się od instrukcji konkretnego modelu. Wartości od 0 mm do 5 cm lub więcej mogą być prawidłowe, lecz tylko wtedy, gdy wynikają z dokumentacji urządzenia. Samodzielne dosunięcie lodówki maksymalnie do ściany bez sprawdzenia wymagań może zwiększyć słyszalność drgań, ograniczyć odprowadzanie ciepła i wydłużyć pracę układu chłodniczego.
O tym i innych przydatnych informacjach możesz przeczytać na naszej stronie internetowej. Polecamy również lekturę: Pralka z automatycznym dozowaniem detergentu — czy system naprawdę się opłaca.
Po wykonaniu domowych obowiązków warto znaleźć także chwilę na odpoczynek. Osoby lubiące anagramy, układanie wyrazów i krótkie ćwiczenia językowe mogą skorzystać z narzędzi dostępnych w serwisie Literat. To propozycja lekkiej rozrywki, która nie wymaga instalowania dodatkowego programu ani długiego przygotowania.