Zapach kanalizacji w mieszkaniu tylko rano najczęściej kieruje uwagę na elementy, które oddzielają wnętrze lokalu od instalacji ściekowej: syfony, odpływy podłogowe, podłączenia urządzeń oraz wentylację pionu kanalizacyjnego. Jeżeli nieprzyjemny zapach pojawia się po kilku godzinach nocnej przerwy, a później zanika po rozpoczęciu korzystania z łazienki lub kuchni, warto najpierw ustalić, z którego odpływu faktycznie się wydobywa. Jak informuje Miele Experience, prawidłowe odcięcie pomieszczenia od gazów kanalizacyjnych zależy zarówno od zamknięć wodnych, jak i prawidłowej wentylacji instalacji.
Sam fakt, że problem występuje rano, nie wystarcza do wskazania jednej awarii. Podciśnienie powstające podczas przepływu ścieków może obniżać poziom wody w syfonach, a odpływ używany bardzo rzadko może utracić skuteczne zamknięcie wodne. Nieprzyjemny zapach może też wydobywać się z zabrudzonego odpływu albo z nieszczelnego połączenia przy urządzeniu sanitarnym.
Dlatego przed demontażem instalacji najlepiej przejść kolejno przez kilka konkretnych punktów i ustalić źródło zapachu.
1. Syfon pod umywalką, zlewem lub brodzikiem
Pierwszym miejscem do kontroli jest syfon. Jego zadaniem jest pozostawienie warstwy wody pomiędzy pomieszczeniem a przewodem kanalizacyjnym. Rozwiązania przeciwzapachowe są stosowane właśnie po to, aby ograniczać przedostawanie się gazów z instalacji do wnętrza; Viega opisuje swoje suche zamknięcie przeciwzapachowe jako element zabezpieczający przed zapachami z kanalizacji.
Najprostsza kontrola polega na sprawdzeniu wszystkich odpływów, szczególnie tych używanych sporadycznie. Jeżeli w mieszkaniu znajduje się dodatkowa umywalka, brodzik, wanna albo odpływ, z którego przez dłuższy czas nikt nie korzystał, warto zacząć właśnie tam. Dolanie wody pozwala przywrócić zamknięcie wodne, jeżeli jego brak był przyczyną problemu.
„Nieprzyjemny zapach podczas normalnej pracy. Syfon nie zawiera wody” — wskazano w dokumentacji technicznej ACO przy opisie jednej z możliwych przyczyn problemu zapachowego.
Jeżeli syfon zawiera wodę, trzeba obejrzeć jego połączenia. Poluzowana nakrętka, źle ułożona uszczelka albo niedokładnie wsunięta rura odpływowa mogą powodować problemy wymagające ponownego prawidłowego montażu.
2. Odpływ prysznicowy lub wpust podłogowy
Drugim punktem jest odpływ prysznica oraz każdy wpust podłogowy znajdujący się w łazience, pralni lub pomieszczeniu gospodarczym. Pod rusztem lub pokrywą mogą gromadzić się włosy, osady z kosmetyków i inne zanieczyszczenia. Zintegrowana Platforma Edukacyjna Ministerstwa Edukacji opisuje mechaniczne czyszczenie syfonu jako usunięcie zgromadzonych zabrudzeń po jego rozebraniu.
Warto sprawdzić:
- czy w syfonie odpływu znajduje się woda;
- czy wkład syfonowy jest prawidłowo osadzony;
- czy pod pokrywą nie ma osadów, włosów i innych zanieczyszczeń;
- czy zapach nasila się bezpośrednio po zdjęciu kratki.
Jeżeli po wyczyszczeniu odpływu i uzupełnieniu wody zapach znika, źródło problemu można zwykle zawęzić właśnie do tego miejsca.
Nie należy natomiast automatycznie traktować każdego zapachu jako dowodu na zatkaną rurę. Niedrożność częściej daje również objawy hydrauliczne — wolniejsze odprowadzanie wody albo problemy z przepływem — dlatego obserwacja zachowania odpływu jest równie istotna jak sam zapach.
3. Podłączenie pralki lub zmywarki do kanalizacji
Kolejnym miejscem jest przewód odpływowy pralki lub zmywarki. Trzeba ustalić, w jaki sposób urządzenie zostało podłączone do instalacji: przez króciec syfonu zlewozmywakowego, osobny syfon albo bezpośrednie podejście kanalizacyjne.
Szczególnie warto obejrzeć miejsce, w którym elastyczny przewód urządzenia łączy się z instalacją. Jeśli zapach jest wyraźnie najmocniejszy właśnie tam, dalsza kontrola powinna dotyczyć sposobu wykonania i szczelności tego połączenia.
Nie trzeba od razu demontować urządzenia. Przy wyłączonym sprzęcie można najpierw ustalić źródło zapachu poprzez kontrolę przestrzeni pod zlewem, miejsca przejścia węża odpływowego oraz wszystkich dostępnych połączeń. Jeżeli problem pojawił się po przestawieniu pralki, wymianie syfonu albo innych pracach przy instalacji, warto szczególnie dokładnie obejrzeć właśnie elementy, które były rozłączane.
4. Uszczelnienie przy toalecie i innych urządzeniach sanitarnych
Jeżeli zapach jest najmocniejszy przy podstawie miski ustępowej albo w miejscu jej połączenia ze ścianą, kontroli wymaga połączenie WC z kanalizacją. Dotyczy to zarówno kompaktów, jak i misek podwieszanych, choć w drugim przypadku część instalacji pozostaje ukryta za zabudową.
Do samodzielnej obserwacji nadają się przede wszystkim dostępne miejsca. Można sprawdzić, czy nie występuje wilgoć, ślady przecieku albo wyraźne nasilenie zapachu bezpośrednio przy połączeniu sanitariatu z instalacją.
Podobnie należy potraktować syfony i rury pod zlewem czy umywalką. Sama obecność wody w syfonie nie wyklucza problemu, jeżeli powietrze z przewodu kanalizacyjnego może przedostawać się przez nieszczelne połączenie znajdujące się już za zamknięciem wodnym.
5. Odpowietrzenie pionu kanalizacyjnego
Jeżeli syfony są napełnione, odpływy czyste, a dostępne połączenia nie wskazują na nieszczelność, trzeba uwzględnić wentylację instalacji kanalizacyjnej. To szczególnie istotne, gdy występuje bulgotanie w umywalce, wannie albo brodziku podczas spuszczania większej ilości wody.
Polskie przepisy określają sposób wentylowania pionów kanalizacyjnych. W § 125 warunków technicznych zapisano:
„Przewody spustowe (piony) grawitacyjnej instalacji kanalizacyjnej powinny być wyprowadzone jako przewody wentylujące ponad dach”.
Przepisy dopuszczają określone rozwiązania z urządzeniami napowietrzającymi, ale jednocześnie wymagają zachowania przewodów wentylujących w przypadkach wskazanych w rozporządzeniu.
Mechanizm problemu dobrze opisuje również Wavin:
„W trakcie spływu ścieków w instalacji kanalizacyjnej powstaje podciśnienie, które może spowodować zasysanie wody z syfonów”.
Jeżeli woda zostaje częściowo wyssana z zamknięcia syfonowego, przestaje ono skutecznie oddzielać pomieszczenie od wnętrza instalacji. Producent wskazuje, że zawory napowietrzające wpuszczają powietrze do systemu w chwili powstania podciśnienia i zamykają się po wyrównaniu ciśnienia.
W budynku wielorodzinnym nie oznacza to automatycznie usterki znajdującej się wewnątrz konkretnego mieszkania.
Pion kanalizacyjny i jego wentylacja są elementami większego układu, dlatego przy powtarzającym się problemie diagnostyka może wymagać sprawdzenia instalacji poza samym lokalem.
Co sprawdzić rano, zanim zapach zdąży zniknąć
Najbardziej użyteczna jest kontrola przeprowadzona dokładnie wtedy, kiedy zapach jest wyczuwalny. Po uruchomieniu prysznica, umywalki czy zlewu część objawów może się zmienić.
Najlepiej kolejno:
- Podejść do każdego odpływu i ustalić, przy którym zapach jest najmocniejszy. Sprawdzić umywalkę, wannę, prysznic, zlew, odpływ podłogowy oraz okolice WC i podłączeń urządzeń.
- Sprawdzić, czy rzadko używane odpływy mają wodę w syfonach, a łatwo dostępne syfony i kratki nie są zabrudzone.
- Zwrócić uwagę na bulgotanie, zmianę poziomu wody w odpływie lub pojawianie się zapachu podczas spuszczania wody w innym urządzeniu. Takie zachowanie uzasadnia sprawdzenie wentylacji instalacji.
Jeżeli źródło da się jednoznacznie przypisać do zabrudzonego lub pozbawionego wody odpływu, pierwszą czynnością może być jego oczyszczenie i przywrócenie zamknięcia wodnego. Jeśli natomiast zapach powraca mimo obecności wody we wszystkich syfonach, pojawia się równocześnie w kilku odpływach albo towarzyszy mu charakterystyczne zasysanie i bulgotanie, zakres kontroli powinien objąć również pion i jego napowietrzanie.
Warszawskie MPWiK przypomina, że sieć kanalizacyjna jest rozbudowanym systemem wymagającym bieżącej kontroli, czyszczenia oraz inspekcji technicznej; przedsiębiorstwo wykorzystuje do tego m.in. inspekcję telewizyjną przewodów. W instalacji wewnętrznej podobna zasada diagnostyczna pozostaje praktyczna: najpierw lokalizuje się źródło i sprawdza dostępne elementy, a dopiero później przechodzi do ingerencji w przewody.
O tym i innych przydatnych informacjach możesz przeczytać na naszej stronie internetowej. Polecamy również lekturę: Tłusty kurz na górnych szafkach kuchennych: czym go rozpuścić bez niszczenia frontów