Oleander i oliwkę wnosimy dopiero wtedy, gdy prognoza pokazuje noce poniżej −3 do −5°C, a figowiec można trzymać na zewnątrz jeszcze dłużej i zimować w chłodzie, nawet bez światła. Najgorsze, co można zrobić tym roślinom pod koniec października, to wstawić je do ciepłego salonu. Poniżej konkretnie: ile stopni, gdzie, jak często podlewać i czego nie robić.
To pytanie wraca do nas co roku pod koniec października: oleander jeszcze kwitnie, oliwka wygląda świetnie, figa ma liście — wnosić już z balkonu czy czekać, skoro sąsiedzi pochowali swoje rośliny?
W skrócie
- Oleander: zimowisko 4–8°C, jak najjaśniej, wnosić jak najpóźniej.
- Oliwka: krótki przymrozek zniesie, ale w donicy korzenie marzną szybciej niż w gruncie — przy mrozach poniżej −5°C pod dach.
- Figowiec: po zrzuceniu liści może stać w ciemnej, nieogrzewanej piwnicy, garażu lub na klatce schodowej.
Czy już trzeba wnosić? Sprawdź prognozę na najbliższe noce
Na długi weekend Wszystkich Świętych synoptycy zapowiadają chłodne poranki z temperaturą w okolicach zera, lokalnie z przymrozkiem — szczególnie na podgórzu i przy bezchmurnym niebie. Mrozu w całym kraju na razie nie widać, w dzień ma być od 6 do 11°C. Dla oleandra i oliwki to jeszcze nie jest sygnał alarmowy. Prognozy dla swojej miejscowości najlepiej sprawdzać na stronie IMGW-PIB, gdzie są też ostrzeżenia przed przymrozkami.
Bawarska Akademia Ogrodnicza (LWG) w swoim poradniku o oleandrze pisze wprost, że roślina krótkotrwale znosi lekkie przymrozki, a do zimowiska należy ją wnosić tak późno, jak się da. Każdy tydzień spędzony na zewnątrz w chłodzie hartuje roślinę i skraca czas w zamknięciu, gdzie oleander najczęściej łapie szkodniki.
Inaczej jest z donicą. Bryła korzeniowa w pojemniku nie ma ochrony z ziemi wokół, więc przy kilku mroźnych nocach z rzędu przemarza od boków. Na balkonie w bloku, przy ścianie, jest zwykle o 1–3 stopnie cieplej niż w ogrodzie, ale wiatr na wysokich piętrach potrafi to zniwelować.
Ile stopni i ile światła potrzebuje każda z roślin
| Roślina | Kiedy wnieść | Temperatura zimą | Światło | Podlewanie |
|---|---|---|---|---|
| Oleander (Nerium oleander) | jak najpóźniej, przed nocami ok. −5°C | 4–8°C, od marca 10–12°C | jak najjaśniej | przy 4–6°C co 2–3 tygodnie |
| Oliwka europejska (Olea europaea) | gdy prognoza pokazuje silny mróz (poniżej −5°C) | miejsce bez mrozu, chłodne | jasno, roślina zimozielona | podłoże tylko lekko wilgotne |
| Figowiec (Ficus carica) | po opadnięciu liści, przed mocnym mrozem | nieogrzewane pomieszczenie, bez mrozu | może być ciemno | bardzo rzadko, bez wody w podstawce |
Dane o oleandrze pochodzą z poradnika LWG Bayern, o oliwce i figowcu — z zaleceń brytyjskiego Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego (RHS).
Oleander: jasno i zimno, a nie ciepło w pokoju
Najlepsze miejsce to jasna, nieogrzewana klatka schodowa, weranda, zimny ogród zimowy albo jasna piwnica z oknem. Według LWG im mniej światła, tym chłodniej powinno być w zimowisku — w ciemnym i ciepłym kącie oleander wypuszcza wiotkie, blade pędy i gubi liście. Pomieszczenie trzeba wietrzyć.
Zanim roślina trafi do środka, obejrzyj spód liści i łodygi. Tarczniki i wełnowce w cieple mnożą się błyskawicznie. Przy szkodnikach z pancerzykiem zabieg trzeba powtarzać co 3–5 dni, kilka razy, bo larwy wylęgają się falami.
Cięcia na jesień zwykle nie potrzeba. Jeśli oleander jest za duży, można skrócić kilka najstarszych pędów, ale nigdy wszystkie naraz — w przyszłym roku zakwitnie wtedy później.
W bloku bez piwnicy i bez zimnej klatki zostaje kompromis: najchłodniejszy pokój, roślina tuż przy oknie, zakręcony grzejnik pod parapetem i regularne wietrzenie. Wtedy podłoże przesycha szybciej, więc wilgotność warto sprawdzać palcem raz lub dwa razy w tygodniu, a nie podlewać „z kalendarza”.
Wiosną nie wystawiaj oleandra od razu na pełne słońce. Po zimie w środku liście są delikatne i łatwo je poparzyć — przez pierwsze dni roślina powinna postać w półcieniu. Na zewnątrz można ją wynosić mniej więcej od połowy kwietnia.
Oliwka: zostaje na zewnątrz dłużej, niż myślisz
RHS podaje, że wiele odmian oliwki w gruncie wytrzymuje od −5 do −10°C. W donicy margines jest mniejszy, dlatego przy zapowiedzi silnych mrozów oliwkę trzeba przenieść w miejsce bez mrozu albo osłonić. Dwie warstwy agrowłókniny na koronę dają około 2°C zapasu. Donicę warto owinąć matą lub jutą i postawić na podstawkach albo cegłach, żeby woda nie stała w dnie.
Zimą oliwka prawie nie rośnie, więc podłoże ma być tylko lekko wilgotne. Przelanie w chłodzie kończy się gniciem korzeni częściej niż mróz.
Figowiec: czego nie robić z owocami
Figa to roślina, która zrzuca liście, więc zimą nie potrzebuje światła. Wystarczy nieogrzewany garaż, komórka, strych lub piwnica, byle bez mrozu — RHS radzi przechowywać donice w takim miejscu do ostatnich przymrozków wiosną.
Najczęstszy błąd: obrywanie małych zawiązków na końcach pędów. Owoce wielkości ziarnka grochu zostaw — to z nich będą figi w przyszłym sezonie. Usuwa się tylko większe, niedojrzałe owoce, które i tak nie dojrzeją. Figa nie może też stać zimą w podstawce z wodą.
Duży figowiec w ciężkiej donicy, którego nie da się przenieść, można zostawić w osłoniętym miejscu przy ścianie. Wtedy koronę owija się słomą lub agrowłókniną, a samą donicę matą, i dociepla od spodu. To rozwiązanie ryzykowne przy długich mrozach, ale lepsze niż przenoszenie rośliny do ogrzewanego mieszkania, gdzie obudzi się za wcześnie i wypuści słabe pędy.
Czego nie robić — lista na ten weekend
- Nie wstawiaj oleandra i oliwki do ciepłego pokoju z kaloryferem — suche, ciepłe powietrze przy słabym świetle to prosta droga do zrzucania liści i szkodników.
- Nie wnoś roślin po deszczu z mokrą bryłą — lepiej odczekać dzień, dwa.
- Nie nawoź od jesieni do wiosny.
- Nie stawiaj donic bezpośrednio na zimnej posadzce balkonu, jeśli zostają na zewnątrz — podłóż styropian lub deskę.
- Nie zostawiaj figi i oliwki w podstawce pełnej wody.
Jeśli na balkonie zostają jeszcze pelargonie, w tym samym miejscu i w tym samym czasie można je przygotować do zimy — opisaliśmy to w tekście o przechowywaniu pelargonii bez piwnicy. A gdy rośliny są już schowane, warto zabezpieczyć resztę: jak przygotować balkon na zimę, od mebli po puste donice.
Odpowiedź na pytanie z początku: przy obecnej prognozie oleander i oliwka mogą jeszcze zostać na balkonie, najlepiej przy ścianie. Figę wnieś, gdy zrzuci liście. Wszystkie trzy rośliny trzeba schować, kiedy w prognozie pojawią się noce poniżej −5°C.