Klimatyzator pracuje w trybie grzania, nawiewa ciepłe powietrze, a po 30–60 minutach nagle milknie? Najczęściej nie oznacza to awarii. Urządzenie może właśnie uruchamiać odszranianie jednostki zewnętrznej, czyli automatyczny cykl usuwania szronu z wymiennika. Taka przerwa trwa zwykle kilka minut, po czym ogrzewanie wraca bez ingerencji użytkownika, informuje Miele Experience.
Jesienią i zimą podobne zachowanie można zauważyć nawet wtedy, gdy na dworze nie ma silnego mrozu. Wystarczy wilgotne powietrze i temperatura sprzyjająca osadzaniu się szronu. Istotne jest jednak to, jak długo klimatyzator pozostaje bez nawiewu, czy po przerwie ponownie ogrzewa pomieszczenie oraz co dzieje się w tym czasie z jednostką zewnętrzną.
Dlaczego klimatyzator przestaje dmuchać podczas grzania?
Klimatyzator z funkcją ogrzewania działa jak pompa ciepła powietrze–powietrze. Pobiera energię cieplną z powietrza na zewnątrz budynku i przekazuje ją do pomieszczenia. W tym czasie wymiennik jednostki zewnętrznej jest chłodniejszy od otaczającego go powietrza.
Jeżeli na jego powierzchni temperatura spadnie poniżej punktu zamarzania, wilgoć może zacząć tworzyć szron. Z czasem osad ogranicza przepływ powietrza i utrudnia odbieranie ciepła. Urządzenie musi go usunąć, zanim wróci do wydajnego ogrzewania.
Właśnie wtedy włącza się tryb defrost w klimatyzatorze. W wielu konstrukcjach następuje chwilowe odwrócenie obiegu czynnika chłodniczego, dzięki czemu ciepło kierowane jest do zewnętrznego wymiennika. Wentylator jednostki wewnętrznej zatrzymuje się lub znacznie zwalnia, aby do pokoju nie trafiało zimne powietrze.
Producent LG wyjaśnia działanie tej funkcji następująco:
„Funkcja odszraniania służy do roztapiania szronu, który powstaje na skutek obniżania się temperatury jednostki zewnętrznej podczas ogrzewania”.LG, centrum wsparcia technicznego, opis odszraniania klimatyzatora
Oznacza to, że zatrzymanie nawiewu nie zawsze jest zatrzymaniem całego urządzenia. Sprężarka może nadal pracować, choć klimatyzator przez kilka minut nie dostarcza ciepła do pomieszczenia.
Ile trwa odszranianie klimatyzatora i jak często się powtarza?
Nie istnieje jeden czas odszraniania obowiązujący wszystkie klimatyzatory. Zależy on od konstrukcji urządzenia, warunków pogodowych, ilości szronu oraz algorytmu sterowania.
Instrukcje wybranych urządzeń Daikin przewidują powrót do grzania po maksymalnie 10 minutach odszraniania. Z kolei dokumentacja niektórych modeli Fujitsu dopuszcza cykl trwający do 15 minut. Po jego zakończeniu wentylator wewnętrzny może jeszcze chwilę pozostawać wyłączony, dopóki wymiennik nie osiągnie temperatury odpowiedniej do nawiewania ciepłego powietrza.
| Obserwacja | Możliwe wyjaśnienie | Czy to normalne? |
|---|---|---|
| Nawiew zatrzymuje się na 5–10 minut, potem wraca ciepło | Automatyczne odszranianie | Zwykle tak |
| Przerwa powtarza się co 30–60 minut podczas wilgotnej, chłodnej pogody | Powtarzające się cykle defrost | Może być normalne |
| Przy jednostce zewnętrznej widać parę i spływającą wodę | Topnienie szronu | Tak, jeżeli urządzenie wraca do grzania |
| Nawiew ustaje po osiągnięciu zadanej temperatury | Regulacja termostatyczna | Tak |
| Ogrzewanie nie wraca, a urządzenie wyświetla błąd | Możliwa usterka lub zadziałanie zabezpieczenia | Wymaga sprawdzenia |
| Gruba warstwa lodu utrzymuje się mimo kolejnych cykli | Nieskuteczne odszranianie lub problem z odpływem wody | Nie należy tego ignorować |
Tabela pokazuje najważniejszą różnicę: przerwa w grzaniu trwająca kilka minut nie jest tym samym co wielokrotne, nieskuteczne próby wznowienia pracy. Sama częstotliwość przestojów nie przesądza o awarii.
Nie należy też traktować 30 czy 60 minut jako sztywnego interwału. Klimatyzator zwykle decyduje o odszranianiu na podstawie warunków pracy i odczytów czujników, a nie wyłącznie zegara.
Dlaczego odszranianie pojawia się przy temperaturze około 0°C?
Najbardziej zaskakujące bywają przerwy w ogrzewaniu podczas jesiennej mżawki, gdy termometr pokazuje +2°C lub +4°C. Na pierwszy rzut oka nie ma przecież warunków do zamarzania wody.
Temperatura powietrza nie jest jednak równa temperaturze wymiennika. W trybie grzania powierzchnia wymiennika zewnętrznego może mieć temperaturę poniżej 0°C nawet wtedy, gdy powietrze ma kilka stopni na plusie.
Duże znaczenie ma także wilgotność. Mgła, mżawka i wilgotne powietrze dostarczają wodę, która osadza się na zimnych elementach. Z tego powodu klimatyzator częściej się odszrania przy wilgotnej pogodzie w okolicach zera niż podczas niektórych suchych, mroźnych dni.
Daikin opisuje to zjawisko w swoim poradniku:
„Gdy wilgotne powietrze przepływa przez jednostkę zewnętrzną, a następnie wchodzi w kontakt z zimnymi metalowymi częściami pompy ciepła, wilgoć może na niej zamarznąć”.Daikin, „Czy to normalne, że moja klimatyzacja zamarza?”
Dlatego w październiku i listopadzie odszranianie może być zauważalne częściej, niż spodziewa się właściciel klimatyzatora używanego wcześniej wyłącznie latem.
Jak rozpoznać odszranianie jednostki zewnętrznej bez rozkręcania urządzenia?
Do wstępnej oceny wystarczy kilka obserwacji. Najlepiej wykonać je podczas jednego pełnego cyklu, bez zmieniania ustawień pilota.
- Sprawdź tryb pracy. Na pilocie powinien być wybrany tryb HEAT, zwykle oznaczony symbolem słońca.
- Zanotuj godzinę zatrzymania nawiewu. Sprawdź, po ilu minutach wentylator ponownie zacznie dostarczać ciepłe powietrze.
- Obserwuj jednostkę zewnętrzną z bezpiecznej odległości. Podczas odszraniania jej wentylator może stanąć, a z obudowy może wydobywać się para wodna.
- Sprawdź, czy pojawia się woda. Topniejący szron może spływać pod urządzenie. Ważne, aby odpływ nie był zablokowany.
- Spójrz na wyświetlacz. Niektóre modele sygnalizują odszranianie napisem DEFROST, dF, STANDBY lub odpowiednią kontrolką. Znaczenie wskazań należy potwierdzić w instrukcji konkretnego modelu.
- Oceń powrót do ogrzewania. Jeżeli urządzenie samo wznawia ciepły nawiew i utrzymuje temperaturę w pokoju, przebieg odpowiada typowemu cyklowi odszraniania.
Warto wykonać prosty pomiar: zapisać trzy kolejne godziny zatrzymania i ponownego uruchomienia nawiewu oraz temperaturę na zewnątrz. Taki zapis pozwoli ustalić, czy przerwy mają podobny czas, i będzie pomocny również dla serwisanta.
Nie należy natomiast otwierać obudowy jednostki zewnętrznej, dotykać wentylatora ani sprawdzać ręką temperatury wymiennika.
Klimatyzator zatrzymuje nawiew, ale na zewnątrz nie ma szronu. Co jeszcze może być przyczyną?
Nie każda przerwa oznacza defrost. Najprostsze wyjaśnienie to osiągnięcie temperatury ustawionej na pilocie. Gdy pomieszczenie jest już wystarczająco ciepłe, klimatyzator inwerterowy może ograniczyć moc, zwolnić wentylator lub chwilowo przerwać nawiew.
Drugim powodem jest ochrona przed zimnym powietrzem. Po rozpoczęciu grzania lub zakończeniu odszraniania jednostka wewnętrzna czeka, aż jej wymiennik się nagrzeje. Dopiero potem uruchamia wentylator z odpowiednią prędkością.
Możliwe są również inne przyczyny:
- aktywne ustawienia harmonogramu, funkcji ECO lub automatycznej regulacji nawiewu;
- zabrudzone filtry ograniczające przepływ powietrza;
- zasłonięty wlot lub wylot powietrza;
- praca urządzenia poza dopuszczalnym zakresem temperatur zewnętrznych;
- problem z czujnikiem temperatury, wentylatorem albo układem chłodniczym.
Dobrym sposobem na odróżnienie odszraniania od regulacji temperatury jest obserwacja pogody i jednostki zewnętrznej. Jeśli w pokoju jest już 22°C przy nastawie 22°C, a na zewnątrz panuje stosunkowo ciepła, sucha pogoda, zatrzymanie nawiewu może wynikać po prostu z osiągnięcia zadanej temperatury.
Przy ocenie sposobu ogrzewania mieszkania pomocne jest również porównanie technologii. W osobnym materiale opisaliśmy, kiedy pompa ciepła powietrze–powietrze opłaca się w mieszkaniu i od czego zależy jej praktyczna wydajność.
Czy częste odszranianie zwiększa zużycie prądu?
Tak, cykle odszraniania wpływają na efektywność ogrzewania. Podczas defrostu urządzenie pobiera energię, ale chwilowo nie dostarcza jej do pomieszczenia w postaci ciepłego nawiewu. Część energii wykorzystuje na usunięcie lodu z wymiennika.
Nie oznacza to jednak, że wyłączenie funkcji odszraniania obniżyłoby rachunek. Przeciwnie: narastający szron ogranicza wymianę ciepła, dlatego jego usuwanie jest niezbędne do prawidłowej pracy.
Przyjrzyjmy się prostemu przykładowi. Jeśli w ciągu dwóch godzin urządzenie dwukrotnie przerywa dostarczanie ciepła na 8 minut, łącznie daje to 16 minut przerwy. Stanowi to około 13,3% analizowanego czasu.
Nie jest to jednak równoznaczne ze spadkiem sezonowej sprawności o 13,3% ani wzrostem rachunku o taki sam procent. Zużycie energii zależy także od mocy pobieranej podczas odszraniania, wydajności pompy ciepła, zapotrzebowania budynku i warunków pogodowych.
Jeżeli klimatyzator służy do ogrzewania pomieszczenia, dobrze mieć świadomość różnic między pompą ciepła a grzejnikiem oporowym. Porównaliśmy je w artykule grzejnik elektryczny, olejowy czy termowentylator – ile kosztuje godzina grzania.
Kiedy zatrzymywanie nawiewu oznacza problem i trzeba wezwać serwis?
Najważniejszym sygnałem ostrzegawczym nie jest pojedyncza przerwa, lecz brak skutecznego powrotu do ogrzewania.
Kontrola techniczna jest uzasadniona, gdy:
- nawiew nie wraca po czasie wyraźnie dłuższym niż dopuszcza instrukcja urządzenia, z uwzględnieniem jego ponownego nagrzewania;
- klimatyzator wielokrotnie przerywa pracę, ale nie potrafi ogrzać pomieszczenia;
- gruba warstwa lodu stale utrzymuje się na zewnętrznym wymienniku;
- lód narasta wokół podstawy urządzenia lub blokuje wentylator;
- na wyświetlaczu pojawia się kod błędu;
- z urządzenia dochodzą nietypowe, głośne stuki lub odgłosy ocierania;
- nawiew przestał działać prawidłowo również w warunkach, które wcześniej nie powodowały problemów.
W takich sytuacjach serwisant może sprawdzić czujniki temperatury, drożność wymienników, działanie wentylatorów, układ odprowadzania wody i parametry obiegu chłodniczego. Nieprawidłowa ilość czynnika chłodniczego również może zakłócać pracę, ale nie da się jej wiarygodnie rozpoznać na podstawie samej częstotliwości odszraniania.
Nie należy samodzielnie skuwać lodu z wymiennika, polewać go wrzątkiem ani ingerować w instalację chłodniczą. Można natomiast bezpiecznie usunąć luźne liście i śnieg blokujące przestrzeń wokół jednostki, zgodnie z instrukcją producenta.
W czasie sezonu grzewczego znaczenie ma także stan samego mieszkania. Gdy pomieszczenie pozostaje chłodne mimo prawidłowej pracy urządzenia, problemem może być utrata ciepła przez przegrody. Opisaliśmy to na przykładzie sytuacji, w której podłoga przy ścianie zewnętrznej pozostaje zimna mimo ogrzewania.
Czego nie robić, gdy klimatyzator rozpoczyna defrost?
Najczęstszym błędem jest natychmiastowe wyłączenie urządzenia pilotem, gdy przestaje nawiewać ciepłe powietrze. Jeśli właśnie trwa odszranianie, niepotrzebne przerywanie pracy utrudnia ocenę, czy cały cykl przebiega prawidłowo.
Nie ma również sensu co kilka minut zmieniać nastawy z 22°C na 28°C w nadziei, że urządzenie szybciej zacznie grzać. Defrost służy usunięciu szronu, a nie realizacji nastawy termostatu. Podwyższenie temperatury zadanej nie jest sposobem na przyspieszenie tego procesu.
Nie należy także zasłaniać jednostki zewnętrznej szczelnymi osłonami, aby chronić ją przed zimnem. Klimatyzator potrzebuje swobodnego przepływu powietrza. Osłona ograniczająca przepływ może pogorszyć warunki pracy.
Jeżeli pod urządzeniem regularnie tworzy się lód, trzeba sprawdzić sposób odprowadzania wody powstającej podczas odszraniania. Problem jest szczególnie istotny, gdy jednostka znajduje się nad przejściem, balkonem lub innym miejscem, w którym zamarzająca woda mogłaby powodować poślizg.
Kiedy przerwy w nawiewie można uznać za normalną pracę?
Jeżeli klimatyzator grzeje przez kilkadziesiąt minut, następnie wyłącza nawiew na kilka minut, a później sam wraca do dostarczania ciepłego powietrza, najprawdopodobniej działa prawidłowo. Zwłaszcza gdy na zewnątrz jest wilgotno i chłodno, a podczas przerwy widać wodę lub parę przy jednostce zewnętrznej.
Odszranianie klimatyzatora zimą jest normalnym elementem pracy pompy ciepła. Niepokój powinny budzić przede wszystkim przerwy, po których urządzenie nie odzyskuje wydajności, powtarzające się błędy oraz utrzymujące się oblodzenie.
Najprostszy test to obserwacja jednego pełnego cyklu bez zmiany ustawień: czas zatrzymania nawiewu, zachowanie jednostki zewnętrznej i powrót do ogrzewania. Te trzy informacje pozwalają znacznie lepiej ocenić sytuację niż samo stwierdzenie, że klimatyzator co jakiś czas przestaje dmuchać.
Polecamy również lekturę: Ręczniki po praniu są szorstkie mimo płynu do płukania? Winna może być nie temperatura, lecz detergent i woda