Prawdziwą promocję na Black Friday poznasz po jednej liczbie: najniższej cenie z 30 dni przed obniżką. Sklep musi ją pokazać przy każdym przekreśleniu, procencie czy haśle „okazja”, a rabat powinien być liczony właśnie od niej, nie od ceny katalogowej. Jeśli ta kwota jest równa cenie „promocyjnej” albo niższa, nie ma żadnej obniżki — jest tylko czerwona etykieta. Tegoroczny Black Friday wypada w piątek 27 listopada, więc na sprawdzenie pralki czy lodówki z listy zostało niecałe dwa tygodnie.
Poniżej zebraliśmy pytania, które czytelnicy zadają nam najczęściej przed listopadowymi zakupami AGD, i odpowiedzi oparte na przepisach oraz wyjaśnieniach UOKiK.
| Co widzisz na stronie sklepu | Co to oznacza | Co zrobić |
|---|---|---|
| „-30%”, obok najniższa cena z 30 dni wyższa od ceny promocyjnej o mniej więcej 30% | Rabat policzony prawidłowo | Porównaj jeszcze cenę w 2–3 innych sklepach |
| „-30%”, ale najniższa cena z 30 dni prawie równa obecnej | Procent liczony od ceny „regularnej”, nie od najniższej z 30 dni | Traktuj to jako brak promocji; możesz zgłosić sprawę Inspekcji Handlowej |
| Przekreślona cena, brak informacji o najniższej cenie z 30 dni | Naruszenie obowiązku informacyjnego | Zrób zrzut ekranu z datą i godziną |
| Najniższa cena z 30 dni niższa niż obecna „promocyjna” | Cenę podniesiono przed akcją i „obniżono” z powrotem | Odpuść albo poczekaj — w grudniu cena często wraca do poziomu z października |
| Model nowy w ofercie, „od dnia wprowadzenia” | Produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni | Sprawdź, czy to nie wariant znanego modelu z innym oznaczeniem |
Skąd w ogóle obowiązek pokazywania najniższej ceny z 30 dni?
Od 1 stycznia 2023 r. obowiązuje ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług w wersji zmienionej przez tzw. pakiet Omnibus. Jej art. 4 ust. 2 mówi wprost: przy każdym uwidocznieniu informacji o obniżce ceny sprzedawca podaje także najniższą cenę towaru z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Dotyczy to sklepu stacjonarnego, internetowego, aplikacji i gazetki.
Gdy produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, sklep pokazuje najniższą cenę od dnia, w którym zaczął go sprzedawać. To ważne przy AGD, bo przed listopadem na rynek trafiają nowe wersje pralek, zmywarek i odkurzaczy. Krótka historia ceny nie jest niczym złym, ale oznacza, że sama etykieta niewiele ci powie.
Co jest „informacją o obniżce”? Według wyjaśnień Prezesa UOKiK nie tylko słowo „promocja”. Wystarczy znak procentu, przekreślona wyższa cena obok niższej, wyróżniający kolor ceny albo hasła w rodzaju „okazja cenowa”, „zaoszczędź” czy właśnie „Black Friday”. Jeśli pralka stoi w zakładce „Black Friday” z czerwoną ceną, sklep powinien pokazać przy niej najniższą cenę z 30 dni.
Urząd wskazuje też kilka wyjątków. Obowiązek nie dotyczy obniżek wynikających z przepisów (np. Karty Dużej Rodziny) ani indywidualnych kodów niezwiązanych z konkretnym towarem, takich jak kod urodzinowy na dowolny produkt. Za to ogólny kod rabatowy ogłoszony na stronie głównej, który obniża cenę wybranej grupy towarów, już się w regułę wpisuje — nawet jeśli wpisujesz go dopiero w koszyku.
Od czego sklep powinien liczyć procent rabatu?
Od najniższej ceny z 30 dni. Takie stanowisko UOKiK prezentuje od początku, a we wrześniu 2024 r. potwierdził je Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-330/23: procentowa obniżka ogłaszana klientowi musi odnosić się do tej najniższej ceny, nie do dowolnie wybranej „ceny regularnej”.
W praktyce wygląda to tak. Lodówka przez cały październik kosztowała 2799 zł, 1 listopada sklep podnosi cenę do 3299 zł, a na Black Friday wystawia ją za 2799 zł z etykietą „-15%”. Najniższa cena z 30 dni wynosi 2799 zł, więc realna obniżka to zero. Rzetelny sklep nie powinien w takiej sytuacji pokazywać żadnego procentu.
Sprzedawca, który informuje o obniżce, musi podać najniższą cenę z 30 dni przed jej wprowadzeniem — i to ona jest punktem odniesienia.
art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług (streszczenie)
Jak w 5 minut sprawdzić ofertę na pralkę, lodówkę czy odkurzacz?
- Zapisz pełny kod modelu, z literami na końcu. Dwa urządzenia różniące się jedną literą mogą mieć inny bęben, inną klasę energetyczną albo krótszą gwarancję.
- Porównaj trzy liczby: cenę promocyjną, najniższą z 30 dni i deklarowany procent. Podziel różnicę przez najniższą cenę z 30 dni — wynik powinien zgadzać się z procentem na etykiecie.
- Sprawdź historię ceny w porównywarce, najlepiej z wykresem z ostatnich 90 dni. Skok w górę na przełomie października i listopada to sygnał ostrzegawczy.
- Wpisz kod modelu w europejskiej bazie EPREL. Zobaczysz klasę energetyczną, roczne zużycie prądu i wody oraz pojemność. Tak wyłapiesz „modele na wyprzedaż”, które kosztują mniej, bo mają słabsze parametry.
- Policz całość: dostawa, wniesienie, montaż, odbiór starego sprzętu, przedłużona gwarancja. Przy dużym AGD te pozycje potrafią zjeść 150–300 zł rzekomej oszczędności.
Raty 0% i zestawy „taniej w pakiecie” to osobne pułapki. Rozpisaliśmy je dokładniej w tekście o tym, czy AGD na 30 rat 0% wychodzi taniej niż za gotówkę — przy ratach zwykle tracisz możliwość negocjacji ceny, a sklep doliczy ubezpieczenie, jeśli go nie odznaczysz.
Co, jeśli sklep pokazuje fałszywą obniżkę?
Zrób zrzut ekranu z widoczną datą, adresem strony, ceną i najniższą ceną z 30 dni. Taki dowód przyda się przy skardze do wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej, który kontroluje przestrzeganie przepisów o cenach. Za brak lub błędne podanie informacji o najniższej cenie grozi kara do 20 000 zł, a przy ponownym naruszeniu w ciągu 12 miesięcy — do 40 000 zł. Gdy praktyka ma szerszą skalę, sprawą może zająć się Prezes UOKiK. Wskazówki i dane kontaktowe znajdziesz na stronie prawakonsumenta.uokik.gov.pl, a bezpłatnej porady udzielają powiatowi i miejscy rzecznicy konsumentów.
Skarga nie zwróci ci pieniędzy automatycznie. Jeśli już kupiłeś w sieci, prostszą drogą jest zwrot.
Czy towar z Black Friday można zwrócić?
Tak, jeśli kupujesz przez internet lub telefon. Masz 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny, liczonych od dnia, w którym dostałeś towar — promocja niczego tu nie zmienia. Sklep oddaje cenę i koszt najtańszej zwykłej dostawy. Koszt odesłania zwykle pokrywasz sam, o ile sprzedawca o tym uprzedził, a przy pralce czy lodówce to bywa kilkaset złotych. Urządzenie możesz sprawdzić tak, jak w sklepie stacjonarnym; za ślady normalnego użytkowania sprzedawca może obniżyć zwracaną kwotę.
W sklepie stacjonarnym prawa zwrotu nie ma, chyba że sprzedawca dobrowolnie je oferuje — wtedy obowiązuje jego regulamin. Niezależnie od miejsca zakupu przez dwa lata odpowiada on za niezgodność towaru z umową.
Stary sprzęt przy dostawie — czy to też „bonus”?
Nie. Przy sprzedaży nowej pralki czy lodówki sklep ma obowiązek nieodpłatnie odebrać zużyty sprzęt tego samego rodzaju, w ilości nie większej niż nowy. Jeśli oferta Black Friday chwali się „darmowym odbiorem starego AGD” jako dodatkiem, płacisz za coś, co i tak ci się należy. Szczegóły, także dla zakupów w internecie, opisaliśmy w tekście o tym, czy sklep internetowy musi odebrać stare AGD.
Ostatnia rada jest najmniej efektowna: zrób listę teraz. Kod modelu, dzisiejsza cena, zrzut ekranu. Gdy 27 listopada zobaczysz „-25%”, porównanie zajmie minutę, a nie wieczór.

